Wie weleens naar een datingshow kijkt, kent het moment: de één doet zichtbaar zijn best, de ander kijkt er wat ongemakkelijk naar. Hij kookt uitgebreid, zij had liever gehoord dat hij haar mist. Op tv levert dat smeuïge scènes op, maar thuis gebeurt precies hetzelfde, alleen zonder camera’s. Vaak gaat het niet om een gebrek aan liefde, maar om een verschil in hoe je die laat zien.

Het idee van de vijf liefdestalen, bedacht door de Amerikaanse relatietherapeut Gary Chapman, helpt om die verschillen te benoemen. Het is geen wetenschappelijke wet, wel een handige bril om naar je eigen relatie te kijken. En datingshows bieden daarbij verrassend veel lesmateriaal.

De vijf liefdestalen op een rij

Volgens Chapman geeft en ontvangt iedereen liefde op een eigen manier. Meestal heb je één of twee talen die voor jou het zwaarst wegen. Wat je zelf het fijnst vindt om te krijgen, geef je vaak ook automatisch aan een ander.

Dat klinkt logisch, maar daar zit precies de valkuil: als jouw partner een andere taal spreekt, komt jouw liefdevolle gebaar soms nauwelijks aan.

• Bevestigende woorden: complimenten, waardering en uitspreken wat je voelt.
• Quality time: onverdeelde aandacht, zonder telefoon of afleiding.
• Cadeaus: kleine of grote attenties die laten zien dat je aan de ander dacht.
• Hulpvaardigheid: dingen doen die het leven van de ander makkelijker maken.
• Fysieke aanraking: een hand, een knuffel, dicht tegen elkaar aan zitten.

Waarom het op tv zo vaak botst

In programma’s als Married at First Sight worden twee vreemden aan elkaar gekoppeld en moeten ze in korte tijd een band opbouwen. Er is geen tijd om elkaars gewoontes rustig te leren kennen. Iemand die liefde uit met aanraking, zoekt meteen nabijheid, terwijl een partner die vooral op woorden vertrouwt eerst wil praten. De één voelt zich afgewezen, de ander overvallen.

Kijkers zien vooral het ongemak, maar onder de oppervlakte gaat het vaak om twee mensen die allebei hun best doen in een taal die de ander niet verstaat. Het ene gebaar wordt een lieve poging, het andere een bron van irritatie, puur door hoe het wordt ontvangen.

Lessen van het scherm

Het leuke van datingshows is dat je van een afstand meekijkt. Je ziet sneller wat er misgaat dan wanneer je er zelf middenin zit. Columnisten die zulke programma’s volgen, leggen dat soort dynamiek vaak scherp bloot. Op stuitervrouw.nl lees je bijvoorbeeld columns over stellen uit Married at First Sight, waarin kleine signalen zoals lieve woordjes die uitblijven of een lach die ongemak verbergt uitgebreid worden besproken.

Zulke analyses laten zien hoe veel er gezegd wordt zonder woorden. Een mondhoek, een aarzelende knuffel of juist een overvloed aan complimenten: het zijn allemaal hints over welke liefdestaal iemand spreekt en of die aansluit bij die van de partner.

Hetzelfde patroon thuis

Thuis zijn de verschillen minder dramatisch, maar ze kunnen net zo goed knagen. Denk aan iemand die elke ochtend koffie zet en de vaatwasser uitruimt, en zich niet gezien voelt omdat de partner daar nooit iets over zegt. Die partner wacht intussen op een compliment of een avond samen op de bank, en denkt dat er weinig liefde is.

Na verloop van tijd kan zo’n mismatch voelen als afstand. Toch hoeft er niets mis te zijn met de gevoelens zelf. Het gaat erom dat je elkaars gebaren leert lezen en waar mogelijk ook in de taal van de ander gaat geven.

Zo leer je elkaars taal verstaan

Begin bij jezelf: waar word je echt blij van, en waar raak je gefrustreerd als het ontbreekt? Vaak zegt een klacht veel over je liefdestaal. Wie zegt ‘je zit altijd op je telefoon’, verlangt waarschijnlijk naar quality time. Wie moppert dat de ander nooit helpt, voelt zich geliefd door daden.

Praat er daarna samen over, liefst op een rustig moment en niet midden in een ruzie. Vraag wat de ander als liefdevol ervaart en vertel wat jij nodig hebt. Spreek eventueel af om een week bewust in elkaars taal te communiceren en kijk wat dat oplevert. Het voelt in het begin misschien onwennig, maar juist die moeite valt vaak op.

Geen etiket, wel een gesprek

De liefdestalen zijn geen vakjes waar je jezelf of je partner voorgoed in stopt. Mensen veranderen, en wat je nodig hebt kan per levensfase verschillen. Zie het model eerder als een gespreksopener dan als een diagnose. De volgende keer dat je een stel op tv ziet worstelen, kun je je afvragen welke talen daar door elkaar lopen. Grote kans dat je daarna met andere ogen naar je eigen relatie kijkt, en dat een simpel compliment, een kop koffie of een lange knuffel ineens meer betekent dan je dacht.